De geschiedenis van stadspark de Warande
Er is maar weinig in Helmond dat in de afgelopen honderd jaar niet of nauwelijks veranderd. Stadspark de Warande is er daar één van. Of, zoals de Helmonders zeggen, De Vraand. Het is een populair gebied waar je heerlijk kunt wandelen en vertoeven. Het park kent bovendien een rijke geschiedenis.
Warande betekenis
Wat betekent warande eigenlijk? Een warande is een terrein dat door hekken, heggen of sloten is begrensd om er wilde dieren in opgesloten te houden voor de jacht. Het huidige stadspark de Warande is een relatief klein overblijfsel van zo’n jachtterrein uit 1314. Het park bestond toen hoofdzakelijk uit bos en weiland en werd omschreven als een wildernis.
Naamgeving van het park
Vermoedelijk is aan het begin van de vijftiende eeuw een nieuw bos aangelegd, waarna het oude bos als het Oude Park werd aangeduid. Het nieuwe bos, dat veel kleiner was dan het oude, werd aangelegd op de locatie van het huidige stadspark. Rond 1800 noemde men dit nieuwe bos Het Park en was destijds het populairste wandelgebied van Helmond. Maar omdat de tuin rond Kasteel Helmond ook zo werd genoemd, werd de naam aangepast. De kasteeltuin werd definitief Het Park genoemd en het nieuwe bos heette voortaan de Warande. Volg je het nog?
Oude bomen
De huidige vorm van de Warande is in de achttiende eeuw ontstaan; de oudste bomen in het park zijn tussen 1834 en 1850 geplant. Ook werd er een kluizenaarswoning gebouwd in het gebied. Een zekere Joost Willem kreeg toestemming om in het bos een kluis te bouwen waarin hij zijn leven lang zou kunnen verblijven.
Van jachthuis naar restaurant
Na zijn dood liet de Heer van Helmond van dat moment de woning verbouwen tot een soort jachthuis. In 1879 werd de kluis verbouwd tot een woonhuis met ruime landheerkamers en een veranda en in 1935 werd er een theeschenkerij met kinderspeeltuin in gevestigd. Twee jaar later kwam daar nog een hertenparkje bij. Nadat het ook nog een tijdje als tingieterij had dienstgedaan, werd de kluis in 1961 afgebroken om plaats te maken voor restaurant De Hoefslag. Dit is later omgedoopt tot Warande Park Restaurant; het adres is nog altijd De Kluis 2. In 1980 werd de bostuin aan het openbare gebied rondom het restaurant toegevoegd.
Keiebijtersbos
Carnavalsvereniging De Keiebijters heeft een aantal bijzondere bomen geschonken aan het park. Het gedeelte waar deze bomen zijn geplant, noemen we het Keiebijtersbos.
Grafeiland in het park
En dan is er natuurlijk ook het grafeiland waar de Helmondse familie Wesselman begraven ligt. Verschillende telgen van deze adellijke familie waren in hun tijd de Heren van Helmond. Het eiland is rond 1817 aangelegd en ligt in het hart van het park. De zuilen bij de toegangspoort zijn ingegraveerd met de woorden ‘Rust’ en ‘Plaats’.
Wandeltip
De Warande leent zich uitstekend voor een dagje uit met kinderen. Er is een kinderroute door het park met een doeboekje voor kids van 8 tot en met 12 jaar. Lees meer over deze kinderwandeling en ga samen op verkenning!
Bron: H. Vogels, Heemkundekring Helmont